Błąd w nazwie nabywcy nie skutkuje brakiem prawa do odliczenia

Podatnicy maja wątpliwości, czy otrzymując fakturę wystawioną na inny podmiot mają prawo do odliczenia podatku naliczonego w terminie wynikającym z art. 86 ust. 10 i 10b ustawy o VAT, tj. co do zasady w terminie otrzymania faktury i powstania obowiązku podatkowego u sprzedawcy.  Wątpliwość budzi także możliwość skorygowania takiej pomyłki notą korygującą.

Odnosząc się do tych kwestii warto zwrócić uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2015 r. (sygn. I FSK 1131/14).

Zdaniem NSA przedstawionym w powyższym wyroku, pomyłka w fakturze dotycząca informacji wiążącej się z nabywcą, może zostać skorygowana notą korygującą. Sąd stwierdził, że powyższe wynika bezpośrednio z ustawy o VAT.

Dodatkowo NSA wskazał, że faktura dotknięta wadą formalną, która z uwagi na wagę uchybienia, może zostać skorygowana notą korygującą (np. dane nabywcy), umożliwia podatnikowi na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT realizację prawa do odliczenia z niej podatku naliczonego w terminach przewidzianych w ustawie niezależnie od tego, czy formalne wady faktury zostaną skorygowane – o ile nie zachodzi ryzyko oszustwa lub nadużycia (czynności udokumentowane fakturą zostały wykonane na rzecz podatnika i służyły jego działalności opodatkowanej).

Natomiast, faktura, która nie została skorygowana, a jej wadliwość formalna jest na tyle poważna, że uniemożliwia ustalenie, jaki jest faktyczny (podmiotowy lub przedmiotowy) zakres transakcji wykazanych na fakturze, a tym samym, czy są one rzeczywistymi świadczeniami, co rodzi ryzyko oszustwa lub nadużycia oraz uniemożliwia kontrolę prawidłowego poboru podatku przez administrację podatkową – nie daje podatnikowi uprawnienia do odliczenia podatku naliczonego z takiej faktury.

W naszej opinii,  NSA w prawidłowy sposób rozstrzygnął zagadnienie. Co istotne swoim wyrokiem zmienił praktykę orzeczniczą ukształtowaną wyrokiem z dnia 21 marca 2012 r. (sygn. akt I FSK 806/11). W wyroku z 2012 r.  NSA był bowiem zdania,  że podmiot przejmujący może obniżyć podatek należny o kwotę podatku naliczonego z faktur VAT i faktur korygujących otrzymanych po dniu połączenia spółek, a wystawionych na spółki przejmowane jedynie w sytuacji, gdy wystawca skoryguje fakturę albo nabywca wystawi notę korygującą.

Warto również wskazać, że organy podatkowe w wydawanych interpretacjach indywidulanych nie kwestionują prawa do odliczenia w przypadku błędów formalnych na fakturach. Przykładowo w interpretacji indywidualnej z dnia 21 września 2015 r. (sygn. IPTPP3/4512-331/15-2/MJ), Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi stwierdził, że prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury uzależnione jest nie tylko od spełnienia warunków wynikających z przepisu art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, ale również od niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy o VAT. Jednocześnie zaznaczył, że wskazany art. 88 ustawy nie przewiduje braku prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury zawierającej błędne oznaczenie nabywcy czy błędny numer NIP nabywcy (oczywiście w sytuacji, gdy faktura odzwierciedla prawdziwe zdarzenie gospodarcze).

Reasumując, w przypadku otrzymania faktury wystawionej na inny podmiot, o ile faktura ta dokumentuję rzeczywiste zdarzenie gospodarcze, którego zakup jest związany z wykonywaniem czynności opodatkowanych VAT, podatnikom przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w terminach określonych w art. 86 ust 10 i 10b ustawy o VAT.

Faktura taka może zostać przez nabywcę skorygowana, poprzez wystawienie noty korygującej. Pamiętać jednak należy, że wystawienie noty korygującej jest uprawnieniem nabywcy a nie jego obowiązkiem.

Tomasz Biel
11.04.2016